Richtlijn
Mondproblemen en slikstoornissen in de palliatieve fase
Medicatie
pilocarpine
Verwerking
Pilocarpine is met name geschikt voor droge mond veroorzaakt door radiotherapie of ziekte van de speekselklieren; hierbij treedt effect op in ongeveer 50% van de gevallen.
Vanwege de effecten van pilocarpine op het parasympathische zenuwstelsel, met name de mogelijkheid om bronchoconstrictie en bradycardie te veroorzaken, wordt voorzichtigheid aanbevolen bij patiënten met astma of cardiovasculaire aandoeningen.
Dosering
Bij hyposalie: 3x per dag 2,5 tot 5 mg.
Bijwerkingen van pilocarpine kunnen vaak worden beheerd door de dosis voorzichtig te verlagen, bijvoorbeeld naar driemaal daags 2 mg of 1,5 mg, afhankelijk van de ernst van de symptomen.
Bijwerkingen
Let op cholinerge bijwerkingen: transpireren (12-43%), blozen (11%), rhinitis (2-18%), hoofdpijn (3-16%), verhoogde frequentie van urineren (3-34%), misselijkheid (4-24%) en duizeligheid (1-17%).
Bij systemisch gebruik kunnen als gevolg van het farmacologische effect op de muscarinereceptoren onder andere de volgende dosisafhankelijke bijwerkingen voorkomen: misselijkheid, braken, speekselvloed, diarree, toegenomen peristaltiek, maagkrampen, aritmie, bradycardie, AV-block, hartstilstand, hypotensie, syncope, toename van de bronchiale secretie, bronchospasmen, overmatig zweten, spierspasmen, spiertrekkingen, miosis en toegenomen traansecretie.
Interacties
De werking van het depolariserende spierrelaxans suxamethonium wordt verlengd. De werking van niet-depolariserende spierrelaxantia wordt geantagoneerd.
Combinatie met beta-blokkers kan de verlaging van de hartfrequentie versterken.
Combinatie met parasympathicolytica kan wederzijds de werking verminderen.