Richtlijn
Ascites
Medicatie
furosemide
Verwerking
Overweeg bij diureticagebruik om elektrolyten en nierfunctie te controleren. Stop/onderbreek diuretica bij een serum Na <125 mmol/L, verslechtering nierfunctie, verslechtering hepatische encefalopathie of spierkrampen. Stop/onderbreek furosemide bij een serum K <3 mmol/L.
Dosering
1x per dag 40 mg. Startdosis 1x per dag 40 mg, maximale dosis 1x per dag 160 mg.
Bijwerkingen
Bij meer dan 10% van de patiënten: elektrolytstoornissen, dehydratie, hypovolemie (vooral bij ouderen), stijging van de creatinineconcentratie en van de triglyceridenconcentratie en (orthostatische) hypotensie.
Bij 1-10%: hemoconcentratie, hyponatriëmie, hypochlooremie, hypokaliëmie, jichtaanvallen, leverencefalopathie bij patiënten met verminderde leverfunctie, verhoogd cholesterol, stijging van de urinezuurconcentratie en toename van het urinevolume.
Bij minder dan 1%: trombocytopenie, gehooraandoeningen, doofheid (soms irreversibel), misselijkheid, jeuk, urticaria, huiduitslag, bulleuze dermatitis, erythema multiforme, pemfigoïd, exfoliatieve dermatitis, purpura, fotosensibilisatie, verminderde glucosetolerantie en stijging van de ureumconcentratie.
Interacties
Absorptie: de absorptie van een thiazide of lisdiureticum wordt verminderd door gelijktijdige inname met colestyramine. Het thiazide of lisdiureticum moet ten minste 4 uur vóór colestyramine worden ingenomen.
Hypokaliëmie: bij combinatie van een thiazide of lisdiureticum met acetazolamide kan hypokaliëmie optreden; bij voorkeur wordt ook een kaliumsparend diureticum of een kaliumzout toegevoegd.
Bij combinatie van een thiazide of lisdiureticum met ketanserine kunnen ernstige hartritmestoornissen optreden, het risico hierop is verhoogd bij hypokaliëmie.
Hyponatriëmie: bij combinatie van een thiazide of lisdiureticum met carbamazepine of oxcarbazepine kan hyponatriëmie optreden.
Overige effect: NSAID’s veroorzaken water- en zoutretentie, waardoor bij combinatie met diuretica hartfalen kan optreden of verergeren. Dit effect kan al optreden binnen enkele dagen na start van het NSAID en is vooral van belang bij ernstig hartfalen. De combinatie wordt bij voorkeur vermeden; als dit niet mogelijk is, moet de nierfunctie worden gecontroleerd en te sterke ontwatering worden vermeden.
Er bestaat risico op plotselinge hypotensie wanneer een RAAS-remmer wordt toegevoegd aan therapie met een thiazide of lisdiureticum; tevens kan nierinsufficiëntie optreden. Bij toevoeging aan een thiazide of lisdiureticum moet de startdosering van de RAAS-remmer worden verlaagd of het thiazide dient tijdelijk (2 dagen) te worden gestaakt. Tijdelijk staken van het lisdiureticum is niet gewenst bij hartfalen vanwege de kans op acute verergering van vochtretentie.
Lithiumtoxiciteit kan optreden wanneer een thiazide of een lisdiureticum wordt toegevoegd aan de therapie met lithium doordat de uitscheiding van lithium wordt geremd.
De combinatie van een lisdiureticum en cisplatine kan het risico op nefrotoxiciteit verhogen. Het risico op nefrotoxiciteit kan tot 4 weken na staken van cisplatine aanwezig zijn.