Richtlijn
Pijn bij patiënten met kanker
Medicatie
duloxetine
Verwerking
Bij het kiezen van het voor de patiënt waarschijnlijk meest optimale middel wordt rekening gehouden met het gehele pakket: aard en ernst van de pijn, bijwerkingenprofiel, comedicatie en het risico op geneesmiddeleninteracties. Pas op bij combineren met opiaten als oxycodon, fentanyl, tepentadol en methadon. overweeg ECG-controles vooraf en tijdens de behandeling met een tricyclisch antidepressivum vanwege het risico op cardiale bijwerkingen; informeer de patiënt over het mogelijk optreden van orthostatische hypotensie.
Dosering
Als co-analgeticum bij neuropathische en nociceptieve pijn bij kanker indien een opioïd aleen niet het gewenste effect geeft, bij niet-chemotherapie geïnduceerde neuropatische pijn, bij chemotherapiegeinduceerde pijn of bij botpijnen door metastasen:
Duloxetine wordt gewoonlijk gestart met een dosis van 30 mg en desgewenst verhoogd tot 60 mg na twee weken. Vanwege het risico op bijwerkingen wordt een dosering van 120 mg ontraden.
*Nierfunctiestoornissen: pas de dosering van duloxetine niet aan bij patiënten met pijn bij kanker en nierfunctiestoornissen (zie ook tabel 2. Adviezen per stadium van chronische nierschade ). Duloxetine kan normaal gedoseerd worden, omdat de halfwaardetijd niet verandert bij een slechte nierfunctie.
De behandeling van neuropathische pijn bij kanker dient patient-tailored te zijn. Het blijft een kwestie van trial en error en nauwkeurige monitoring.
Bijwerkingen
Bij meer dan 10% van de patiënten: hoofdpijn, slaperigheid, vermoeidheid, misselijkheid en droge mond.
Bij 1-10%: obstipatie, diarree, buikpijn, braken, dyspepsie, flatulentie, verminderde eetlust, gewichtsafname, duizeligheid, hartkloppingen, bloeddrukstijging, blozen, lethargie, paresthesie, tremor, angst, agitatie, slapeloosheid, abnormale dromen, verminderd libido, abnormaal orgasme, erectiestoornissen, ejaculatiestoornissen, mictiestoornissen, overmatig zweten, huiduitslag, wazig zien, oorsuizen, gapen, spierpijn, spierspasmen en vallen.
Bij minder dan 1%: maagdarmbloedingen, oprispingen, gastro-enteritis, gastritis, dysfagie, laryngitis, hypothyreoïdie, tachycardie, supraventriculaire aritmie (vooral atriumfibrilleren), orthostatische hypotensie en flauwvallen (vooral aan het begin van de behandeling), (perifeer) koudegevoel, warmtegevoel, pijn op de borst, strak gevoel bij de keel, neusbloeding, tandenknarsen, verminderde smaak, apathie, desoriëntatie, nervositeit, aandachtsstoornissen, slaapstoornissen, myoclonus, ‘restless legs’, spiertrekkingen, spierstijfheid, loopstoornissen, oorpijn, mydriasis, visusstoornissen, hyperglykemie (vooral bij diabetespatiënten), urineretentie, aarzeling om te plassen, nocturie, polyurie, verminderde urinestroom, fotosensibilisatie, contactdermatitis, nachtelijk zweten, koud zweet, urticaria, gynaecologische bloedingen, menstruatiestoornissen, seksuele dysfunctie, pijn aan de testikels, sneller ontstaan van blauwe plekken, dyskinesie, acathisie, malaise, dorst, gewichtstoename en stijging van leverenzymwaarden en van CK-waarden, stijging van de kaliumconcentratie in bloed, hepatitis, acute leverbeschadiging en suïcidale gedachten.
Interacties
Duloxetine is substraat voor CYP2D6 en CYP1A2 en het remt CYP2D6.
Bij combinatie met een MAO-remmer (ook moclobemide, rasagiline of selegiline) kan het serotoninesyndroom optreden. Gelijktijdige behandeling wordt ontraden. Het herstel van MAO-enzymen duurt ong. 2 weken. Aanbevolen wachttijden: na staken duloxetine 5 dagen; na staken niet-selectieve MAO-remmer, rasagiline of selegiline 2 weken; na staken moclobemide 1 dag.
Bij combinatie met linezolid (aanbevolen wachttijd na staken linezolid 2 dagen), methylthionine, pethidine of tramadol kan serotonerge toxiciteit optreden.
Bij gebruik van duloxetine neemt het risico op een maagdarmbloeding toe als tevens een NSAID wordt gebruikt.
Bij gebruik van duloxetine kan de bloedingsneiging toenemen, hierdoor kan het effect van een VKA of Bruton’s tyrosinekinase (BTK)-remmers (zoals ibrutinib) worden versterkt.
Bij combinatie met een thiazide kan hyponatriëmie optreden.